Zachowek stanowi bardzo ważne pojęcie w obrębie prawa spadkowego. Zachowek należy rozmieć jako formę ochrony interesów najbliższych dla spadkodawcy osób w sytuacjach, kiedy zostały one pominięte w testamencie lub w skutek poczynionych za życia spadkodawcy darowizn nastąpiło znaczące uszczuplenie masy spadkowej, co pozbawiło potencjalnych spadkobierców korzyści ze spadku.
Instytucja zachowku ma zapobiegać sytuacjom, w których cały majątek zostaje przekazany jednej osobie lub osobom trzecim, a najbliższa rodzina zostaje całkowicie pozbawiona udziału w spadku. Zachowek jest zatem określoną korzyścią majątkową, która odpowiada części udziału, jaki osoba uprawniona do spadku otrzymałaby, gdyby nie zapis w testamencie lub gdyby nie doszło do przekazania darowizn.
Jeżeli znaleźli się Państwo w takiej sytuacji, pomoc może zapewnić adwokat od spraw spadkowych w Łodzi, który oceni zasadność roszczenia i pomoże w dochodzeniu należnych praw.
Podstawą istnienia zachowku jest założenie, że spadkodawca ma moralny obowiązek zabezpieczenia najbliższych członków rodziny po swojej śmierci. Nawet sporządzenie testamentu nie zawsze pozwala całkowicie pominąć osoby szczególnie chronione przez przepisy prawa.
Zachowek stanowi więc rekompensatę finansową dla osób, które:
Roszczenie o zachowek nie dotyczy konkretnych składników majątku. jego przedmiotem jest zawsze zapłata określonej kwoty pieniężnej.
Prawo do zachowku przysługuje osobom, które dziedziczyłyby na podstawie ustawy, gdyby nie został sporządzony testament. Do kręgu uprawnionych należą więc przede wszystkim:
Warto zaznaczyć, że spadkodawca może zapisem w testamencie całkowicie pozbawić zachowku osobę uprawnioną, np. poprzez wydziedziczenie. Jest to możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych przez prawo, m.in. gdy osoba uprawniona:
Ocena skuteczności wydziedziczenia często wymaga szczegółowej analizy prawnej, dlatego wsparcie, jakie zapewnia adwokat spadkowy ma w takich sprawach kluczowe znaczenie.
Wysokość zachowku zależy od kilku czynników i każdorazowo wymaga indywidualnych wyliczeń. Podstawą jest udział spadkowy, jaki przysługiwałby danej osobie przy dziedziczeniu ustawowym. Co do zasady:
Przy obliczaniu zachowku uwzględnia się nie tylko majątek pozostawiony przez zmarłego, lecz także darowizny dokonane za jego życia. W wielu przypadkach to właśnie wcześniejsze przekazanie majątku powoduje konieczność dochodzenia zachowku. Do masy spadkowej mogą zostać doliczone również darowizny przekazane osobom spoza rodziny, o ile zostały dokonane w określonym czasie przed śmiercią spadkodawcy.
Roszczenie o zachowek jest roszczeniem majątkowym kierowanym przeciwko spadkobiercy lub osobie, która uzyskała korzyść majątkową kosztem uprawnionego. W praktyce postępowanie często przebiega w dwóch etapach:
Jeżeli porozumienie nie jest możliwe, konieczne staje się postępowanie sądowe. Sprawy o zachowek wymagają szczegółowego przygotowania dowodowego, analizy dokumentów oraz prawidłowego ustalenia wartości majątku.
Należy również pamiętać, że roszczenie o zachowek przedawnia się po 5 latach od otwarcia spadku, dlatego nie warto zwlekać z podjęciem działań.
Na spotkaniu z klientem omawiamy stan faktyczny oraz wstępnie oceniamy szansę na sukces.
Następnie prosimy klienta o przygotowanie dokładnej dokumentacji odnośnie sprawy.
Następnie zespół naszych prawników przygotowuje wszelkie niezbędne dokumenty potrzebne do prowadzenia sprawy oraz kompleksowo zajmie się prowadzeniem sprawy na każdym jej etapie, zarówno przedsądowym jak i w ewentualnym procesie sądowym.
Na bieżąco informujemy naszych klientów o aktualnym stanie sprawy oraz wspólnie omawiamy dalsze kroki sprawy.
Roszczenie o zachowek jest roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniędzy (nie można domagać się konkretnego przedmiotu, który wchodził w skład majątku spadkowego) i skierowane jest przeciwko spadkobiercy, na którego rzecz powstała nasza „niekorzyść”. Jeśli ze spadkobiercą nie uda się porozumieć i zawrzeć ugody, uprawnionemu pozostaje wniesienie pozwu o zachowek do sądu. Osoba uprawniona traci prawo do zachowku, jeśli pozew nie wpłynie do sądu w ciągu 5 lat od otwarcia spadku. Sprawy o zachowek wymagają dużej wiedzy z zakresu prawa spadkowego i skrupulatnego przygotowania. Jeśli chcą Państwo otrzymać profesjonalne wsparcie na każdym etapie postępowania – od przygotowania pozwu po ogłoszenie wyroku – zachęcamy do skorzystania z usług naszej kancelarii.
